DİKKAT EKSİKLİĞİ BOZUKLUĞU VE HİPERAKTİF ÇOCUKLAR

        Hepimiz yerinde duramayan, söz dinlemez, yaramaz, sakar veya dikkatsiz çocukları biliriz. Bunlar bazen ailelerinin, çoğu kez  öğretmenlerin, yani hemen hemen her yerde  herkesin sabrını taşırırlar. Hiç yerlerinde duramayan çocuklar. Aşırı hareketli, durmadan bir yerlere  tırmanıp inen, kıpır kıpır kıpırdanan sık sık kaza yapan çocukları getirin bir hatırınıza. Başladıkları hiç bir işi bitirmeyip, durmadan başka şeyler yapan, tutarsız, arsız, uyumsuz görünümünde. Tepkisellik veya dürtüsellik diye adlandırabileceğimiz İmpulsivite hali kısaca düşünmeden eyleme geçme olarak tanımlanabilir. Sanki bu yetmiyormuş gibi unutkan, hafızaları zayıf çocuklar. Genellikle toplumdan kabul görmeyen bu haller davranış bozukluklarını zamanla daha da  kötüleşebilir -  örneğin zamanla ortaya saldırganlık ve şiddet olayları çıkabilir. Okulda başarısızlık söz konusudur. Kurallara kasıtlı olarak itiraz etmekten ziyade düşüncesizce ihlal sebebiyle kendilerini disiplinde sorun yaşayan çocuklar olarak bulurlar.  Erişkinlerle ilişkileri normal dikkat ve çekinmenin olmayışı sebebiyle sıklıkla sosyal olarak bozulmuştur Diğer çocuklar arasında da popüler değillerdir ve izole hale gelebilirler. Öz-saygıları azalır. Sık sık öfke nöbetleri görülür. Sanki bir kısır döngüdür bu, bir alın yazısı gibi. Etraftan gelen, devamlı artan şikayetler nihayet herhangi bir şeyler yapılması gerektiği sinyallerini verir. İlk akla gelen soru şudur: Acaba bu çocuk normal mi?

Peki bu durumlar ne zaman bir hastalık olarak görülebilir? Son yıllarda Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DHEB) deyimi her yerde duyulur oldu. Ancak her hareketli çocuk hiperaktif değildir. Bu olguyu normal çocuk davranışlarından ayırt etmemiz gerekiyor. Zira kesin tanı konmadan ilaç tedavisi yapılmaz. Davranış bozukluklarında danışmanlık hizmetleri ön plana çıkar.

Uluslararası Hastalık Sınıflandırması (ICD) şu şekilde tarif ediyor hiperkinetik bozuklukları:

Erken dönemde başlama (genellikle yaşamın ilk 5 yılı içinde), kötü organize olmuş, iyi-regüle edilememiş aşırı aktiviteyle birlikte bilişsel olarak katılınan aktivitelerde ısrarın ve bir aktiviteyi tamamlamadan diğerine geçme eğiliminin olmasıyla karakterize bir grup hastalıktır. Diğer bir çok anormallikle de bağlantılı olabilir.

Aşırı hareketlilik, dikkat eksikliği ve impulsivitenin üç ana belirti olarak sayılmasına rağmen bilmek gerekir ki bilhassa kız çocuklarında hiperaktivite olmadan da sadece dikkat eksikliği bozukluğunun bulunabileceğidir. Bu olgu derslerde sanki rüya görüyormuş gibi oturan kız çocuklarında ayırıcı tanı olarak düşünülmelidir.

TEŞHİS İÇİN NEREYE MÜRAACAT EDİLMELİ?

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğunun teşhisi muhakkak bu konu üzerine uzmanlaşmış kişi veya kurumlar tarafından yapmalıdır. Burada ilk sırada Çocuk ve Gençlik Uzman Hekimlerini veya  Çocuk ve Gençlik Psikiyatristlerini ilk sırada saymak gerekiyor. Kurum olarak ayrıca Sosyal Pediatri Merkezleri Okul Danışma servisleri düşünülebilir. Bu konuyla uğrasan Psikologlar da vardır.